«قانون اصلاح قانون صدور چک» با هدف اعتبار بخشی به چک و به حداقل رساندن صدور چک بلامحل در سال ۱۳۹۷ توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و از ابتدای سال 1400 اجرایی شد . در این قانون نحوه صدور، دریافت و انتقال چک تغییراتی داشته و افرادی که مبادلات خود را با چک انجام میدهند تکالیفی برعهده دارند. صادرکننده چک باید مندرجات چک شامل تاریخ سررسید، مبلغ و اطلاعات هویتی ذینفع را علاوه بر اینکه در برگ چک درج میکند در سامانه صیاد نیز ثبت کند. همچنین ذینفع چک نیز هنگام دریافت برگ چک باید مندرجات آن را در سامانه صیاد، استعلام و با مندرجات برگ چک تطبیق دهد. اشخاصی که قصد انتقال چک را دارند نیز دیگر نیازی به پشت نویسی چک ندارند و باید اطلاعات هویتی ذینفع جدید را در سامانه صیاد ثبت کنند.
انجام این امور از طریق ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد شامل اینترنتبانک و موبایلبانک بانکها، برنامکهای موبایلی حوزه پرداخت و شعب بانکهای عامل امکانپذیر است. همچنین سایر ابزار مورد استفاده برای ارائه خدمات چک به مشتریان شامل مواردی مانند تلفنبانک، ابزار پیامکی، کدهای دستوری و … نیز در دست بررسی است که توسط شبکه بانکی اطلاعرسانی خواهند شد.
گفتنی است این تغییرات قانونی برای چک های جدید با ظاهر متفاوت است. بر روی این چکها عبارت «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.» درج شده تا مشتریان بانکی، این مهم را مدنظر داشته باشند. همچنین رنگ این چکها نیر بنفش است. لازم به ذکر است چکهای سابق طبق روال کارسازی میشوند.
✔️چک الکترونیکی چیست؟
چک دیجیتال موجودیتی مشابه چک کاغذی دارد و تمامی مقررات چک کاغذی در مورد آن صدق میکند. در چک دیجیتال کاغذی از موجودیت چک حذف و با استفاده از امضای دیجیتال چک معتبر میشود.
در این خصوص سامانه چکاد با هدف ایجاد بستر امن بین بانکی جهت ارایه چک دیجیتال و برطرف نمودن مشکلات چک فیزیکی ایجاد شده و بانکها با بهرهگیری از سرویسهای ارایه شده توسط این سامانه میتوانند سرویسهای چک دیجیتال را برای مشتریان خود عرضه کنند.
✔️مزایای چک الکترونیکی
بیهیچ تردید یکی از مهمترین مزایای چک الکترونیکی امنیت بالای آن است. چراکه با اعتبارسنجی وضعیت اعتبار بانکی فردی که چک میکشد مشخص میشود، امکان سرقت یا تحریف آن وجود ندارد و شما میتوانید در صورت مشاهده اولین تخلف، چک را بهراحتی مسدود کنید. از دیگر مزایا مهم این چکها به این موارد میتوان اشاره کرد؛
• عدم محدودیت تعداد برگ چک
• عدم امکان تغییر در برگ چک الکترونیکی
• صرفهجویی در مصرف کاغذ
• اطلاعرسانی از وضعیت نقلوانتقالات چک
• حذف مراحل زمانگیر مثل جابهجایی، دستهبندی و حسابداری چکها
• کارمزد و هزینه عملیاتی پایینتر
• مدیریت ریسک بهتر
• سرعت بالا فرآیندهای صدور و پرداخت چک
• امکان آگاهی از گردش حساب و مدیریت موجودی حساب برای جلوگیری از برگشت خوردن چک به کمک ابزارهای مدرن همچون تلفن همراه، ایتیامها و اینترنت
• امکان جایگزینی در تمامی معاملات
• مطلع شدن صاحب چک بعد از پرداخت وجه
از این موضوع نیز نمیتوان غافل شد که قانون جدید چک و چکهای دیجیتال تا حد زیادی جرایم بانکی را کاهش داده است. از آنجا که با ثبت اطلاعات در سامانههای الکترونیکی، امکان صدور چک به وعده و بیمحل وجود ندارد، احتمال برگشت خوردن و کلاهبرداری نیز کمتر میشود.
✔️چگونه چک خود را نقد کنیم ؟
به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، قانون اصلاح قانون صدور چک با هدف حمایت از ذینفعان چک، حداکثر امکان را برای وصول چک در مراحل مختلف مدنظر قرار داده است. براساس این قانون، موجودی حساب جاری فرد صادرکننده چک و سایر حسابهای فرد نزد بانک عهده، به تقاضای دارنده چک قابل برداشت است و در صورتی که موجودی تمامی حسابهای فرد نزد بانک صادرکننده دسته چک نتواند مبلغ چک را تامین کند، چک به میزان مبلغ کسری، برگشت خورده و اقدامات تنبیهی ازجمله مسدودسازی وجوه حسابهای فرد صاحب حساب و امضاکننده چک نزد شبکه بانکی به میزان مبلغ کسری چک در نظر گرفته میشود.
